Inleiding
Goede morgen beste mensen, het is vandaag woensdag 15 januari 2025. De ´donkere maand´ januari is alweer doormidden, op naar het voorjaar! Ik begin met een toepasselijk bijbehorend liedje bij de ´kennisparel´ van vandaag: https://www.youtube.com/watch?v=XYTlJVZP57k In opdracht van de Nationaal Intelligencecoördinator van de politie en de Politiechef van de Eenheid Landelijke Expertise en Operaties zijn in 2024 strategische fenomeenbeelden opgesteld. Deze hebben betrekking op de geprioriteerde veiligheidsthema’s van de politie zoals opgenomen in de Nationale Intelligence Agenda (NIA). Een van de NIA-thema’s is Serious Organised Crime (SOC)-geweld: https://www.politie.nl/informatie/publicaties-over-georganiseerde-criminaliteit.html
Onderdeel van SOC-geweld is de aanpak van Outlaw Motorcycle Gangs (OMG). Omdat de OMG-problematiek niet goed in dit fenomeenbeeld kon worden geanalyseerd is een separaat criminaliteitsbeeld OMG’s en hun leden in Nederland opgesteld. En dat is dus de bijgesloten ´kennisparel´ van vandaag geworden. OMG’s zijn synoniem geworden met georganiseerde misdaad door hun betrokkenheid bij criminele activiteiten, waaronder de productie en distributie van illegale drugs, de handel in vuurwapens en het plegen van ernstige geweldsmisdrijven.
OMG´s (ook wel 1%MC’s genoemd) zijn in de regel verdeeld in ‘chapters’: regionale afdelingen. Daarnaast hebben veel van dergelijke clubs ‘supportclubs’ of ‘front patch’-clubs. Leden van de officiële MC’s (motorclubs met driedelige back-patch) heten full color member. Bij deze clubs wordt men eerst hangaround en na een proeftijd van circa 5 tot 8 maanden prospect (aspirant-lid). Pas na minimaal een jaar prospect te zijn geweest kan men full member (volwaardig lid) worden. De term 1%-motorclubs verwijst naar de vermeende uitspraak van de voorzitter van de American Motorcycle Association uit 1947 dat 99% van de motorrijders rechtschapen burgers zijn en slechts 1% outlaw bikers. De term 1%’er wordt sindsdien door sommige motorrijders bewust gevoerd en valt terug te vinden als symbool op het leren jack, als tatoeage of ring ter indicatie dat de clubleden zich niet willen conformeren aan de burgermaatschappij.
Deze misdaden brengen aanzienlijke sociale en economische schade toe in landen waar deze bendes aanwezig zijn. Hoe staat het met de samenwerking tussen de verschillende motorbendes? Hoe zien die netwerken eruit? Wie zijn de belangrijkste spelers in die samenwerkingsverbanden? Ter informatie, deze ´kennisparels´ verstuurde ik in een eerder stadium rond elementen van de aanpak van OMG´s: 51;186;411;474;650; en 689. Allemaal gratis te downloaden vanaf: https://prohic.nl/de-parels-van-jaap-de-waard/
Bron
Eenheid Landelijke Expertise en Operaties & Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies (januari 2025). Criminaliteit van Outlaw Motorcycle Gangs en hun leden in Nederland in beeld. Driebergen: Politie Nederland, Eenheid Landelijke Expertise en Operaties & Eenheid Landelijke Opsporing en Interventies, 65 pp. https://www.politie.nl/informatie/criminaliteitsbeeld-outlaw-motorcycle-gangs-2024.html
Samenvatting
Outlaw Motorcycle Gangs (OMG’s) zijn medio vorige eeuw vanuit de Verenigde Staten over de hele wereld verspreid. Het Nederlands OMG-landschap is in de periode 2014-2020 sterk veranderd: het aantal clubs en het aantal leden is toegenomen. In de afgelopen jaren daalt het aantal leden van verboden clubs. In Nederland zijn anno 2024 zeven clubs verboden: Catervarius, Bandidos MC, Satudarah MC, Hells Angels MC, No Surrender MC, Calow Wagoh MC en Hardliners MC. Sinds 2020 zijn er in Nederland minder grote clubs met veel chapters en leden gevestigd. Daarvoor in de plaats zijn tientallen kleine clubs met weinig leden gekomen. Leden van een aantal verboden OMG’s richten soms nieuwe clubs op. De colours van deze clubs kennen vaak opvallende overeenkomsten met de colours van de verboden club.
De criminele carrière van OMG-leden verschilt sterk tussen de in Nederland gevestigde clubs. Zo zijn er clubs waar minder dan de helft van de leden ooit veroordeeld is voor een misdrijf, maar er zijn ook clubs waar ruim driekwart van alle leden ooit veroordeeld is. Het gaat daarbij om ernstige delicten als geweldsdelicten, drugsdelicten en vuurwapendelicten. Leden van clubs die pas in de afgelopen jaren zijn opgericht hebben gemiddeld relatief veel antecedenten voor deze categorieën delicten. Voor een deel zullen deze delicten gepleegd zijn voordat iemand lid werd van een OMG.
Als het actuele criminele gedrag in de periode 2020-2023 wordt geanalyseerd dan blijkt het aantal misdrijven waar OMG-leden van verdacht worden iets gedaald te zijn. Ook als rekening wordt gehouden met het dalende aantal leden. De twee typen misdrijven waar leden het vaakst van verdacht worden zijn verkeersmisdrijven en geweldsmisdrijven. De som van deze delicten beslaat de helft van alle verdenkingen van misdrijven. Het gemiddeld aantal geweldsdelicten per lid verschilt sterk tussen OMG’s. Vooral leden van recent opgerichte OMG’s zijn vaak verdachte van een geweldsmisdrijf. Het geweld is niet alleen gericht tegen leden van andere clubs of burgers maar regelmatig ook tegen eigen leden. Leden worden dan in bad standing uit de club gezet.
In de onderzoeksperiode zijn 516 OMG-leden in 455 opsporingsonderzoeken verdachte van de handel in of productie van drugs. In slechts 26 van deze opsporingsonderzoeken is er ook een verdenking van een geweldsdelict. Een andere opvallende uitkomst is dat leden van verschillende OMG’s regelmatig samenwerken bij de handel of productie van verdovende middelen in plaats van elkaar te beconcurreren. Bij het grootste deel van de criminele activiteiten van OMG-leden lijkt de rol van de club beperkt. Leden maken wellicht gebruik van de reputatie van de club en van het netwerk maar begaan hun criminele activiteiten niet met andere leden van de club. In een klein aantal drugsonderzoeken zijn meerdere leden van een OMG of in samenwerking met leden van supportclub of van een voortzetting verdachte. In slechts vier drugsonderzoeken lijkt de
verdovende middelenhandel het werk van een chapter van een OMG. Andere delicten die door chapters van OMG als geheel worden gepleegd zijn afpersing en bad standings.
De leden van clubs die sinds 2018 zijn opgericht worden vaker van misdrijven verdacht dan de leden van verboden clubs en niet verboden clubs die tenminste acht jaar in Nederland gevestigd zijn. Leden van nieuwe clubs zijn verdacht van drie keer zoveel geweldsdelicten dan leden van traditionele clubs en anderhalf keer zoveel als de leden van verboden clubs. Leden van nieuwe clubs zijn ook vaker verdachte van georganiseerde vormen van criminaliteit dan de leden van traditionele of verboden clubs. Het lijkt er sterk op dat de motieven om lid te worden van een OMG voor de nieuwe generatie leden anders is dan voor de oudere leden. Vrijbuitersmentaliteit en broederschap zijn minder belangrijk dan status en criminele mogelijkheden. OMG’s vormen hechte en gesloten organisaties waarbij loyaliteit aan de club voorop staat en een cultuur waarin het plegen van strafbare feiten niet alleen wordt gedoogd, maar zelfs gestimuleerd, vergemakkelijkt en opgedragen.
De aantrekkingskracht van OMG’s of het outlaw imago blijft voor bepaalde groepen mannen onverminderd groot. De individualisering en de behoefte aan een outlaw broederschap blijft aantrekkelijk voor sommige mannen, in het bijzonder voor mannen met een strafblad.
Afsluitend
Ondanks hun connectie met motorfietsen en de “één procent” -subcultuur, beschouwen rechtshandhavingsinstanties dergelijke personen en motorclubs als uniek onder criminele groepen omdat ze websites en bedrijven onderhouden, zichzelf identificeren door middel van patches en tatoeages, eigen regels opstellen, gehoorzamen aan bestaande statuten, handelsmerken van hun clubnamen en logo’s laten registreren als beschermd merk en publiciteitscampagnes houden om hun publieke imago te verbeteren. OMG´s vormen dus een bijzondere subcultuur binnen de georganiseerde misdaad.
Momenteel loopt er een onderzoek vanuit de ´kennisagenda ondermijning´: https://www.wodc.nl/onderzoek-in-uitvoering/kennisagenda-ondermijning naar de effecten van het in 2022 ingestelde civiele verbod op OMG´s. Dat lopende onderzoek wordt uitgevoerd door het Nederlands Studiecentrum voor Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR) en Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) en Universiteit Leiden (UL). In de afgelopen jaren zijn enkele OMG’s civielrechtelijk verboden. Het lopende onderzoek heeft als doel om inzicht te bieden in de effecten van het civiele verbod op OMG’s. Bijgesloten ´kennisparel´ is natuurlijk een mooie aanvulling op dit nog lopende onderzoek. Sterker, het zal waarschijnlijk en aantal conclusies uit dat onderzoek bevestigen.
Zo moet het lopende onderzoek in kaart brengen welke bedoelde en onbedoelde (neven)effecten het civiele verbod op OMG’s heeft voor onder meer de zichtbaarheid van de verboden OMG’s en hun (voormalig) leden in de openbare ruimte of elders, de mate waarin zij lid zijn geworden van ‘voortzettingsvormen’ van verboden OMG’s, niet-verboden OMG’s, nieuw opgerichte OMG’s of ‘brotherhoods’ en het mogelijk continueren van criminele activiteiten. Het onderzoek moet leiden tot aanbevelingen ten aanzien van de aanpak van OMG’s vanuit een breed integraal (beleids)perspectief (strafrechtelijk, civiel, bestuurlijk en fiscaal). Ook kan het onderzoek lessen opleveren ten behoeve van de aanpak van daders van andere vormen van criminaliteit in georganiseerd verband. De verwachting is dat betreffend onderzoek rond de zomer van 2025 zal verschijnen. Uiteraard zal ik van dit onderzoek, wanneer het beschikbaar komt, een ´kennisparel´ rond sturen. En dit is en blijft gewoon een feit: Angels Forever, Forever Angels (AFFA).